A A A

incydenty

W wielu podręcznikach historii można znaleźć fragmenty na temat incydentów zbrojnych w częściach poświęconych początkom wojen światowych - pierwszej i drugiej. Trudno się temu dziwić, bo jak, opisując rozpoczęcie pierwszej wojny światowej, nie wspomnieć o śmiertelnym zamachu w Sarajewie. Zastrzelenie arcyksięcia Ferdynanda i jego żony było aktem terrorystycznym, ale odpowiedzialność za ten czyn grupy serbskich uczniów i studentów „Mlada Bosna" Wiedeń przeniósł na cały rząd Serbii. Zamach z 28 czerwca 1914 roku związany byt ze sprawami dynastycznymi rządzących monarchów, a takie sprawy niejednokrotnie stanowiły powody kryzysów międzynarodowych w europejskim „długim" wieku XIX. Z drugiej strony incydent w Sarajewie i wykorzystanie go do eskalacji napięcia militarnego jest obecnie interesujący, zarówno z perspektywy polityki globalnej początku XXI wieku, jak i wydarzenia nazywanego w języku angielskim „nine eleven" [nain i'leven], oznaczanego znakami cyfrowymi „9/11". Po atakach terrorystycznych z 11 września 2001 roku w Nowym Yorku i Waszyngtonie odpowiedzialność za działanie międzynarodowej grupy terrorystycznej Al-Kaida poniosło cale państwo, łączące Azję Środkową i Południową. Reżim talibów w Afganistanie usunięto za pomocą wojennej interwencji, której powodem było ukrywanie się w tym kraju światowego terrorysty nr 1 - Osamy bin Ladena.
Wykorzystanie pojedynczego incydentu do eskalacji konfliktu wiodącego do wojny i jednoczesne bulwersowanie tym opinii publicznej nie byto nowością w polityce zagranicznej Stanów Zjednoczonych. Wojna USA z Hiszpanią w roku 1898 rozpoczęła się po eksplozji wojennego statku amerykańskiego Maine w porcie Hawana na Kubie. Przyczyny eksplozji były niejasne. Początkowo amerykańska „żółta prasa", następnie zaś oficjalnie rząd amerykański o ten czyn oskarżył Hiszpanię. W swojej pierwszej międzynarodowej wojnie Stany Zjednoczone zabrały Hiszpanii nie tylko bliskie geograficznie wyspy Kuby i Puerto Rico, ale i cały odległy Archipelag Filipiński oraz wyspę Guam w Mikronezji. Chociaż wojna toczyła się pomiędzy dwoma państwami i z tego punktu widzenia nie byta światowa, to teren rywalizacji wojennej obejmował już nie tylko basen Oceanu Atlantyckiego, ale i Pacyfik.